TA KREMTOJMË BASHKË E DENJËSISHT 100-VJETORIN

Manifestimi qendror mbahet më 30 korrik 2005 në Qendrën Rinore, në Stubëll. Qindëra stubllanë në Zvicër dhe në Itali, në tubimet informative me famullitarin Dom Rrok Gjonlleshaj dhe me misionarin Dom Marjan Demaj u zotuan njëzëshëm se do t’i përfundojnë para manifestimit qendror projektet e filluara – Qendrën Rinore Kulturore-Sportive dhe Sheshin e Martirëve.

Shkruan:

Engjëll KOLIQI

Lecco, 17 maj 2005

Stublla e Karadakut sivjet kremton një jubile të madh – 100-Vjetorin e themelimit të Famullisë dhe të legalizimit të Shkollës së Parë Shqipe në Kosovë. Dom Mikel Tarabuluzi, patriot nga Prizreni, sapo kishte marrë Urdhërin e meshtarisë, ishte emëruar famullitar i Letnicës, që në qarqet kishtare njihej si famullia e Malit të Zi të Shkupit (Montenegro di Scopia). Meqë Dom Mikeli, menjëherë ishte lidhur me liderët e Lëvizjes kombëtare për Çlirim nga pushtuesit osmanli dhe për faktin se në Letnicë më lehtë dhe më shpesh mbërrinin elementë nga hordhitë pushtuese, Ai më shumë rrinte në Stubëll (në famullinë e Letnicës asokohe ishin edhe fshatërat: Stubëll, Binçë, Shashar, Vërnakollë, Terziaj dhe Dunav). Në marrëveshje edhe me liderët e kombit në rajon e sidomos me Idriz Seferin, Dom Mikeli u stacionua në Stubëll, përfundimisht në vitin 1896, kur stubllanët ia falën truallin rrëzë Stubllavaqës dhe e ndërtuan kishën, ku Ai, njëkohësisht, zhvillonte ceremonitë fetare dhe mësimet në shkollë, që menjëherë e kishte hapur, në lokalet e kishës. Të gjitha këto Ai i kishte bërë me leje të ipeshkëvit dhe të të gjitha qarqeve kishtare, deri në Vatikan. Duke parë rreziqe që i kanoseshin Dom Mieklit dhe kishës në Stubëll, Vatikani vuri në lëvizje qarqet diplomatike të fuqive të kohës (Francës, Italisë dhe Austro-Hungarisë), të cilat ia imponuan Portës së Lartë në Stamboll, që ta njohë legale Kishën e Stubllës dhe Shkolln Shqipe, që funkciononte në gjiun e Saj. Kështu pra, në prag të pranverës së vitit 1905, ipeshkëvi i Shkupit Imzot Pashk Trokshi nënshkroi Dekretin për themelimin e Famullisë së Stubllës dhe për emërimin famullitar të Dom Mikel Tarabulluzi-t. Zyra famullitare në Stubëll, që në fillim ishte pothuajse edhe shtab dhe seli e liderëve të Lëvizjes Kombëtare për Çlirim nga pushtuesit. Aty ishin të përditshëm patriotët e Karadakut: Idriz Seferi, Munish Vërnakolla, Maliq Vërnakolla, Jak Munishi, Perë Simani, Engj Koliqi, Jozë Ballabani, Gjon Koliqi, Gjon Andrea (Ramaj) e shumë të tjerë. Aty u përgatit edhe plani i Luftës së Kaçanikut, luftë kjo që i priu Lëvizjes mbarëkombëtare, dhe që u zgjërua menjëherë në Malësinë e Shkodrës e në mbarë Shqipërinë, deri në Vlorë, ku përfundimisht, më 28 Nëntor 1912 u ngrit Flamuri i Lirisë dhe u shpall Pavarësia e Shqipërisë. Në vitin 1990, me nismën e intelektualëve të Stubllës u organizua manifestimi në përkujtim të Shkollës së Parë Shqipe në Kosovë dhe u shndërrua në manifestim tradicional, që mbahet çdo vit, në muajin shtator, i titulluar “Takimet e Dom Mikelit”.

Dom Rrok Gjonlleshaj

Në një manifestim në Zvicër

            Meqë pothuajse dz të tretat e popullsisë së Stubllës, mjerisht janë në mërgim, u vendos që manifestimi qendror i 100-Vjetorit të themelimit të Famullisë dhe legalizimit të Shkollës së Parë Shqipe në Kosovë, të mbahet më 30 korrik, në mënyrë që të mund të jenë të pranishëm shumica e banorëve të Stubllës, sepse e kanë pritur me padurim këtë ditë.

            Mërgimtarët stubllanë, në vitin 2003 kanë themeluar Shoqatën Integruese Kulturore Humanitare “STUBLLA”, në Zvicër, në Itali dhe në Gjermani, me qëllim që të jenë të lidhur dhe që me veprimtari të përbashkëta të kontribuojnë për të mirat e përbashkëta në vendlindje. Këto ditë janë në përfundim punët në dy projekte të rëndësishme në Stubëll, të financuara kryesisht nga kjo Shoqatë, që po funkcionon suksesshëm, me të njëjtin emër në këto tri shtete e edhe në vendlindje. Janë pra në përfundim punët në Sheshin e Martirëve, afër shkollës, në qendër të fshatit dhe në Qenrën Rinore - kulturore e sportive, në truallin e famullisë, të liruar nga famullitari Dom Rrok Gjonlleshaj. Në atë qendër edhe do të mbahet programi i manifestimit qendror të këtij jubileu të madh, sepse aty mund të hyjnë deri në 3000 persona.  Stubllanët, në fondin e Shoqatës paguajnë së paku nga 60 €uro në vit, kurse ata në Zvicër nga 120 SFR në vit, pra minimumi e ka shumë që paguajnë edhe shuma të mëdha.

Dom Marjan Demaj

Në kremten e Nënës Tereze në Lecco, shtator 2004

            Këto ditë, në vizitë besimtarëve të famullisë, pra mërgimtarëve stubllanë në Europë, ishte Famullitari Dom Rrok Gjonlleshaj, i cili i shoqëruar nga misionari stubllan në Zvicër Dom Marjan Demaj ka zhvilluar dy takime shumë konstruktive dhe të frytshme me qytetarët mërgimtarë të Stubllës, në Zvicër dhe në Itali. Në të dy këto takime kanë qenë të pranishëm qindëra stubllanë, të cilët e kanë falënderuar famullitarin për bashkëpunimin e ngushtë dhe gjithmonë të suksesshëm me Këshillin e Stubllës dhe me tri shoqatat simotra “STUBLLA” në mërgim, duke menagjuar me mjaft sukses fondet që mërgimtarët po i dërgojnë në vendlindje. Mërgimtarët stubllanë u kërkuan meshtarëve, që të organizojnë një kremte madhështore, sepse Stublla e meriton këtë e ata edhe u zotuan se do ta financojnë krejtësisht, duke vendosur kështu njëzërit për kontribute shtesë dhe të posaçme për këtë qëllim. Kishte të tillë që ofronin edhe shuma të mëdha për këtë qëllim, sepse të gjithë duan që kremtja të jetë madhështore dhe e denjë. Meshtarët kanë bashkëcelebruar edhe meshë, si në Zvicër (të dielën), ashtu edhe në Itali (të hënën), me pjesëmarrjen e shumë besimtarëve. Ata do ta vizirojn[ këto ditë edhe bashkësinë e mërgimtarëve stubllanë në Gjermani, në mënyrë që mbarë organizimi i manifestimit të jubileut të jetë në koordinim të plotë. Mërgimtarëve stubllanë në Itali iu është besuar organizimi i svjemë, në vendlindje, i veprimtarive kulturore dhe sportive dhe përgatitjet për këtë janë në rrugë të mbarë.