News

NJË UDHËTIM I PAHARRUAR ME DR DOM LUSH GJERGJI-N:

SIPAS POROSISË SË NËNËS TEREZE -

ME DASHURI NË TË MIRË TË KOMBIT DHE TË NJERËZIMIT -

DO TA PËJETOJMË BASHKIMIN KOMBËTAR

_______________________

Shkruan: Engjëll KOLIQI

Meshtari ynë i mirënjohur - patrioti e shkrimtari i dëshmuar e dëshmitari i veprave të mëdha dhe i porosive të shenjta të Nënës Tereze - Dr Dom Lush Gjergji, në misionin e tij në Europë, përveç takimeve të shumta me mërgimtarët shqiptarë dhe pjesëmarrjes në konferencat e shumta tematike mbi jetën dhe veprat e shenjtërishme të Shenjtëreshës Sonë, nuk harron në asnjë çast edhe çështjen madhore kombëtare - jetësimin dhe njohjen formale të Pavarësisë së Kosovës, në takimet e tija të shumta me politikanë, gazetarë, shkrimtarë dhe analistë të zhvillimeve politike e diplomatike ndërkombëtare. Nuk ka lënë pasdore as botimin e monografive mbi Nënën Tereze, në gjuhë të ndryshme botërore, në Shtëpinë botuese "Vellar" të Bergamos, nga ku kanë dalur miliona kopje të librave të Dom Lushit.

Për 24 dhe 25 maj, Ai kishte në program një vizitë bashkëkombasve në Gjermani - pikërisht pjesëmarrja e Tij në manifestimin "Ditët e Nënës Tereze", organizuar nga Misioni Katolik Shqiptar në München dhe në kremtimin e Jubileut të parë - 10 Vjetorit të themelimit dhe të veprimtarisë së Qendrës Kulturore Shqiptare «RILINDJA», poashtu në kryeqytetin e Bavarisë.

Njëri nga pronarët e Shtëpisë botuese "Vellar", të shtunën e 24 majit, në ora 6.30 e shoqëroi Dom Lushin deri në Lecco. E përshëndetëm dhe e falënderuam mikpritësin e Dom Lushit nga Bergamo dhe u përgatitëm për udhëtim drejt München-it. Më dukej vetja i privilegjuar të udhëtoja me Dom Lushin dhe me patriotitn tjetër të dëshmuar - kryetarin e Shoqatës Kulturore Humanitare «NËNA TEREZE», me seli në Lecco - Pashk Ballabani-n. U nisëm rrth orës 8. Pas gjysmë

ore kaluam kufirin dhe u futëm në Zvicër (në Chiasso), pa na ndaluar kush as pa na kërkuar dokumente udhëtimi!!!

Nuk u durova e i thashë: - Dom Lush, më beso që sa herë kaloj këndej kufinjt në mes shtetesh europiane, më vjen të qaj, duke menduar kufinjtë përmes tokave shqiptare, që për ne, me shekuj, ishin të pakalueshëm!!! "Zoti të bekoftë! Tashmë edhe ata "kufinjë" të cilët shpresoj se do të fshihen së shpejti, po kalohen pa vështirësi e pa formalitete të tepruara! Me mençurinë tonë dhe me ndihmën e Zotit, së shpejti Kosova do të njihet edhe ndërkombëtarisht e pavarur dhe do të integrohet në Bashkimin Europian, sikurse edhe Shqipëria e trojet tjera shqiptare dhe gjithëkah trojeve tona do të lëvizim, pa hetuar vija as ndalesa kufitare e pa qenë të detyruar të nxjerrim nga xhepi dokumente udhëtimi!!!" - më tha Ai. " Ndihmën e Zotit e kam të qartë, por na thuaj ato që duhet të dalin nga mençuria jonë, në këtë drejtim" - i kërkoi Zotni Pashku. Dom Lushi, si gjithmonë gjakftohtë dhe qetësisht u përgjigj: "Nëse duam të kuptojmë dhe të veprojmë, ato janë gjëra shumë të thjeshta dhe të realizueshme. Si pikë e parë - vrasjet e dhuna duhet të hiqen nga të menduarit e sidomos nga të vepruarit e shqiptarëve! Ne duhet të jemi ata që duhet të kërkojmë kthimin e banorëve të Kosovës në atdhe, pra edhe të serbëve të cilët e njohin Kosovën si atdhe të tyre. Sipas porosisë së Nënës Tereze, duhet të kemi dashuri të përhershme për njëri-tjetrin dhe për njerëzimin mbarë!!! Vetëm me dashuri të mirëfilltë mund të veprojmë në të mirë të kombit dhe të njerëzimit mbarë!!! Këto janë kushtet kryesore që bashkësia ndërkombëtare i kërkon nga ne, për t'u besuar aftësive tona të qeverisjes dhe të zhvillimit të demokracisë, për të pasuar me njohjen formale të pavarësisë së Kosovës, që faktikisht e kemi në mbi 80% të fushave të jetës".

Mbas 90 minutash udhëtimi, u ndalëm të pushojmë dhe të freskohemi me ndoj pije. Sapo i porositëm pijet, befas na "humbi" Dom Lushi dhe derisa ne shikonim kah u shmang, ai u kthye me fletëpagesën nga arka, ku kishte paguar pijet. E "qortuam", por buzagaz na tha: "Po kush jeni ju që duhet të paguani?! A nuk i kam edhe unë 10 franga zvicerane në xhep?!" Nuk na mbeti tjetër, pos ta falënderonim dhe t'i pinim lëngjet e të vazhdonim rrugën, me bisedat shumë të këndshme dhe interesante.

Vetëm të bashkuar mund të bëni vepra të mira dhe të mëdha

Biseduam për shumë tema, mirëpo temat bosht të bisedës sonë shumorëshe ishin ato të çështjes madhore kombëtare dhe të ruajtjes së identitetit kombëtar, në diasporë. Dom Lushi na lavdëroi për faktin që Mërgata Shqiptare në Itali është organizuar dhe vepron përmes shoqatave atdhetare, kulturore e humanitare, jashtë kornizave politike e partiake dhe të bashkuar, pa vijëzime rajonale, ideologjike a fetare. I shpjeguam konkretisht për realizimin e shumë projekteve dhe veprimtarive të përbashkëta, anembanë Italisë, për çka na uroi përzemërsisht, me porosinë që të mos kënaqemi me të realizuarat e deritashme, por të vazhdojmë, sepse kombi, atdheu dhe mërgimtarët - tha - gjithmonë kanë nevojë për veprimtari të përbashkëta e të pandalshme. "Sa mbyllet një çështje, hapet tjetra - sa kremtohet një sukses, duhet filluar tjetri...!" - na porosiste herëpasherë meshtari i dëshmuar në elterin e atdheut e të kishës.

Jashtëzakonisht i pëlqei hapi i fundit, i legalizimit të Qendrës Koordinuese Integruese Kulturore e Humanitare «ALBEUROPA» dhe rregullimi i zyrës së selisë së qendrës, në Olginate të Lecco-s, ku na këshilloi ta bëjmë një bibliotekë. Duke na uruar suksese dhe mbarësi, buzagaz na e tërhoqi vërejtjen: "Edhepse qendrën e keni emërtuar "Albeuropa", mos e harroni bashkëpunimin edhe me shqiptarët në kontinentet tjera!". Edhepse na besonte dhe tha se e kishte me shaka, megjithatë pati durim të na i dëgjojë dëshmitë tona mbi bashkëpunimin me bashkësitë shqiptare edhe në kontinentet tjera, duke përmendur veprimtarë e krijues, si: Beqir Sina, Petraq Pali, Vladimir Lazëri, Albana Mëlyshi, Merita Bajraktari, vëllezërit Naim e Sami Flamuri, Kolec Traboini, Joseph DioGuardi, Nikollë Mirakaj, Valbona Sherifi, Isuf Hajrizi, Xhelil Nikolla, Ejvis Maria Xhajanka, Artan Shani, Mark Shkreli, e shumë të tjerë.

Ajo që na mbushi kënaqësi, ishte premtimi i Tij, se kurëdo që i jepet mundësia, është i gatshëm dhe i papërtueshëm të na nderojë me pjesëmarrjen e drejtëpërdrejtë në manifestimet tona të përbashkëta, kudo që do të organizohen. Ne në Itali na quajti të privilegjuar që jemi afër dhe me mundësi më të mëdha bashkëpunimi me vëllezërit arbëreshë - mrekullibërësit nëpër shekuj, në ruajtjen e identitetit dhe të traditave kombëtare, siç i quajti Dom Lushi. Na porositi të marrim shembull vëllezërit arbëreshë dhe në të gjitha fushat e jetës të veprojmë të bashkuar, sepse vetëm kështu - tha - mund të bëni vepra të mira dhe të mëdha.

Për shumë gjëra biseduam edhe në detaje. Ndjenim kënaqësi në shpirt, kur Dom Lushi na i përkujtonte shumë nga veprimtaritë tona, për të cilat ishte njoftuar nga massmediat dhe nga interneti. Duke i ditur angazhimet dhe veprimtarinë e madhe të tij, e pyetëm se si gjen kohë që të përcjellë edhe massmediat e edhe internetin, për të mësuar se ç'bëjnë gjithandej e gjithëkëndej, na tha: "Për të bërë vepra të mira dhe të frytshme, duhet ditur se ç'po ndodhë gjithandej e gjithëkëndej e ç'po bëjnë edhe të tjerët, duhet të veprosh në bashkëpunim dhe në harmoni me të tjerët dhe gjithmonë konform nevojave dhe kërkesave që na dalin nga përditshmëria!"

Mikpritje tipike shqiptare dhe interesim i madh i njerëzve për ta takuar Dom Lushin

Nga dëshira për të biseduar sa më gjatë me Dom Lushin, Pashku e ngiste makinën më ngadalë se zakonisht dhe për t'i kaluar 500 km rrugë, nga Lecco deri në München, na u dashtën mbi gjashtë orë. Në hyrje të München-it na priti Augustin Ballabani, i cili na shoqëroi deri në selinë e Misionit Katolik Shqiptar, ku na priti meshtari Dom Pashk Dani. Mbasi pushuam pak dhe u freskuam, në ora 15.30 shkuam në sallën, ku do të fillonte manifestimi Ditët e Nënës Tereze e ku do të ligjëronte, respektivisht dëshmonte njohësi më i mirë i jetës dhe veprës së Shenjtëreshës Sonë - Dr Dom Lush Gjergji. Qindëra bashkatdhetarë që kishin ardhur edhe nga qytetet e largëta, mbi 600 km, me kënaqësi të veçantë ia shtrëngonin dorën mysafirit të dashur. Edhe këtu e jetësuar tradita jonë kombëtare e bashkëjetesës vëllazërore - edhepse ishte manifestim i kushtuar një shenjtëreshe, që ishte murgeshë katolike, mbi 70% të të pranishmëve ishin të besimnit mysliman. Para dhe pas ligjërimit për Shenjtëreshën tonë - Gonxhe Bojaxhiu-n - Nënën Tereze, Dom Lushi është përshëndetur me të gjithë të pranishmit. Ishte kënaqësi e vërtetë, kur Ai i puthte fëmijët dhe, duke u kërkuar sa vjersha e sa këngë i dijnë përmendësh, i porosiste t'i recitojnë e t'i këndojnë çdo ditë!!! Për t'ua plotësuar dëshirën, ai u fotografua dhjetëra herë me grupe të të pranishmëve, të cilët thonin se do t'i ruajnë fotografitë me Dom Lushin si kujtim shumë i shtrenjtë dhe i paharrueshëm në jetë!!!

Dom Pashku, duke ia dhënë fjalën, e falënderoi përzemërsisht Dom Lushin, duke i shprehur komplimente për veprat e tij të mëdha e të pavdekshme për çështjen kombëtare. Dom Lushi, para se të fillojë me dëshmitë e tija për shenjtëreshën tonë, i falënderoi të pranishmit për pjesëmarrjen e devotshme dhe ia tërhoqi vërejtjen Dom Pashkut, duke i thënë se më i kënaqur do të ishte t'ia kishte dhënë fjalën, pa komplimente.

I nderuari President - ky është vëllai im - kryetari i Kosovës së shtypur,

prandaj ma ke nën përkujdesje bashkë me popullin tim

Ai së pari foli për Familjen Bojaxhiu dhe rrethanat e kohës e pastaj për Shenjtëreshën - që nga lindja dhe pagëzimi me emrin e bukur e domethënës - Gonxhe, për fëmijërinë e Saj, për dy thirrjet e shenjta - atë që i erdhi para Zojës së Bekuar në kishën e Letnicës dhe atë të vitit 1946, gjatë udhëtimit në tren, në Indi, kur vendosi ta lëshoi Kuvendin e Motrave të Loretos dhe detyrën prestigjioze - drejtoreshë e shkollës së mesme e të merret me të sëmuarit nga gërbula e me të lënit, duke ua pastruat varrët që papra u kullonin gjak. "Ajo ishte personi më i nderuar i shekullit XX në botë, personi më i dashur i njerëzimit, personi me dashurinë më të madhe për njerëzimin mbarë - nderi i kombit tonë!!! Ne ndjehemi të privilegjuar që jetuam në Shekullin e Saj dhe me krenari themi se jemi motrat dhe vëllezërit e Nënës Tereze".

Pas dëshmive njëorëshe, iu bënë shumë pyetje, në përgjigjet e të cilave dualën edhe shumë dëshmi të tjera nga veprat e mëdha e shenjtërore të Nënës Tereze. Duke u përgjigjur në pyetjen e një bashkatdhetari - se cila ishte ndihma e Nënës Tereze për Kosovën dhe përgjithsisht për kombin, Dom Lushi mori dy shembuj konkretë: "Kur në gusht të vitit 1989, befasisht mbërrijti në Tiranë, Nëna Tereze, për të na e treguar peshën e madhe të dashurisë dhe të faljes, megjithë ndalesën për ta parë nënën e motrën për së gjalli dhe megjithë keqtrajtimin e tyre nga diktatura e kuqe në Tiranë, ajo së pari e takoi të vejën e Enver Hoxhës - Nexhmijen dhe bashkë me te shkoi e u përgjunj dhe vuri lule të freskëta mbi varrin e diktatorit e pastaj shkoi e u lut mbi varret e Nënëlokes Drane dhe të Motër Ages". Në rastin e dytë, në fillin të vitit 1997, kur kryetari i Kosovës Ibrahim Rugova, i ftuar nga ish presidenti i SHBA-ve Klinton, në mesin e shumë burrështetasve të botës, po merrte pjesë në Lutjen e Mëngjesit, në Shtëpinë e Bardhë në Washington, Nëna Tereze iu afrua, u përkul para Tij dhe në praninë e të gjithë të pranishmëve (kryetarë e kryeministrash të shumicës së shteteve të rruzullit tokësor) i tha Klintonit: - I nderuar President, ky është vëllai im - kryetari i Kosovës së shtypur, prandaj ma ke nën përkujdesje bashkë me popullin tim! Në rastin e parë Ajo na mësoi ta falim dhe ta duam njëri-tjetrin e në rastin e dytë na mësoi se si të shfrytëzohen të gjitha rastet për ta ndihmuar popullin dhe çështjen kombëtare" - përfundoi Ai përgjigjen, për të cilën u shpërblye me duartrokitje frenetike. Ai është përgjigjur edhe në shumë pyetje të tjera dhe shumëherë është ndërprerë me duartrokitje të gjata e frenetike.

Krahpërkrah me Rifat Jasharin Dom Lushi nderoi edhe veprimtarinë dhjetëvjeçare të QKSH «RILINDJA»

Sapo mbaroi takimi kushtuar Nënës Tereze, të gjithë të pranishmit, shkuam në njërën nga sallat më të bukura të München-it, ku në ora 19 filloi një kremte tjetër, poashtu madhështore - 10 Vjetori i themelimit dhe i veprimtarisë së frytshme të Qendrës Kulturore Shqiptare «RILINDJA». Së pari vizituam ekspozitën e qindëra fotografive, me pamje madhështore nga veprimtaritë e mëdha - atdhetare, kulturore e humanitare të QKSH «Rilindja". Pastaj hymë në sallën e dekoruar me flamurin tonë kombëtar dhe me flamurin gjerman. Në mes u ulën krahpërkrah - i zoti i shtëpisë së Familjes Legjendare të rezistencës sonë kombëtare - Z. Rifat Jashari dhe Dom Lushi, të rrethuar nga veprimtarët më të merituar të Mërgatës sonë në Bavari.

Në pasditën dhe në mbrëmjen e së shtunës së 18 majit, deri në orët e vona, kryeqyteti i Bavarisë buçiste dhe jehonte shqip!!! Në fjalën përshëndetëse, kryetari i QKSH "Rilindja" - Z. Azem Xhema, pasi ka falënderuar të pranishmit e sidomos Rifat Jasharin e Dom Lush Gjergjin, për madhërimin e kësaj kremteje, ka përshkruar shkurtimisht veprimtarinë e frytshme dhjetëvjeçare të kësaj qendre. Dëshmitë e tij, pastaj janë argumentuar me pamje filmike (20 minuta) nga çastet më të rëndësishme të veprimtarisë së frytshme të Rilindjes së München-it. Organizatori i kremtimit të Jubileut - kryesia e QKSH «RILINDJA» ka nderuar me mirënjohje për kontribut konstruktiv dhe konkret disa organizata joqeveritare gjermane dhe personalitete që kanë ndihmuar çështjen shqiptare, përfshirë edhe deputetë të "Bundesdtagut". Veprimtarët gjermanë përshëndesnin shqip. Njëri nga ata ka thënë: "Jemi të lumtur dhe krenarë, që na është dhënë mundësia të kontribuojmë sadopak për popullin e mrekullueshëm të Kosovës". Për veprimtaritë e frytshme të tyre - kombëtare, kulturore e humanitare, me mirënjohje janë nderuar parti politike shqiptare, shoqata dhe personalitete, duke filluar nga përfaqësuesi i Familjes Legjendare të rezistencës sonë kombëtare - Rifat Jashari.

Këtë solemnitet e ka bërë madhështor edhe programi shumë i pasur kulturo-artistik, që kësaj radhe e kanë realizuar, për mrekulli, shoqatat kulturore «ILIRIA» dhe «SHQIPONJA» - që të dyja me seli në München. Këngët patriotike dhe vallet e bukura, nga thesari ynë burimor, na kanë emocionuar qindëra pjesëmarrësve në këtë manifestim.

Ne, siç tash e kemi zakon, i përshëndetëm të pranishmit dhe organizatorët e solemnitetit, edhe në emër të shoqatave tona, mandej edhe të Bashkimit të Shoqatave Shqiptare e Arbëreshe e të Lidhjes Shqiptare në Botë - Kuvendit të Italisë. Me nder dhe respekt të posaçëm ua përcollëm edhe përshëndetjet në emër të veprimtares sonë të pandalshme dhe të paepur - Vitore Stefa-Leka, e cila edhepse gjithmonë në ballë të çdo organizimi, kurrë nuk pranoi të jetë e zgjedhur në ndoj "post" me emër kryetari, sekretari....

Për të plotësuar dëshirën e bashkëvendësit Dom Lushi me modestinë e tij "then protokollin"

Siç ishte organizuar, Dom Lushi do të kalonte natën në selinë e Misionit Katolik Shqiptar në München, kurse unë e Pashku do të flenim te të afërmit (Ai te vëllai Frana e unë te kushëriri - Gjergj Zefi). Derisa po përshëndeteshim, duke i uruar natë të mirë njëri-tjetrit, bashkëvendësi Gazmend Demaj i kërkoi Dom Lushit që të shkonte e ta kalonte natën në familjen e tij, në banesën që nuk ishte larg nga salla ku përfundoi solemniteti i Jubileut të Rilindjes. Dom Pashku ngulte këmbë që ta merrte në banesën e tij, siç ishte paraparë, por Dom Lushi, me modestinë e tij, duke e parë dëshirën e flaktë të Gazmendit, që të mos "ia prishte", vendosi dhe shkoi me Gazmendin. Edhe në kë rast, Ai e tregoi modestinë e tij dhe gatishmërinë për të qenë afër atyre të cilët kanë më shumë nevojë ta kenë dikënd afër, sepse Gazmendi ishte ndër mërgimtarët më të rinj aty dhe malli për atdheun e vendlindjen e digjte më shumë se të tjerët.

Njohje e mirë dhe takim i paharruar me kolegun Ramiz Dërmaku-n

- kremtofshim ditëlindjen bashkë me Nënëloken Kosovë

Me kolegun Ramiz Dërmaku-n ishim njohur vetëm si emra dhe kishim komunikuar vetëm nga larg, por nuk ishim takuar asnjëherë më parë. Ai kishte ardhur për të përcjellur këto veprimtari kombëtare e kulturore, për të përditshmen tonë kombëtare «Bota Sot». Sapo hymë, edhepse nuk ishim takuar ndonjëherë, më mori në përqafim, me fjalët: "Mirëseerdhët kolegu im i dashur!" Duke biseduar dhe duke i "kërkuar" me shaka njëri.tjetrit se cili jemi plakur më shumë, me këqësi, "zbuluam" një fakt shumë interesant: që të dy ishim të lindur në të njëjtën ditë. Ç'të bënim tjetër?! - i uruam njëri-tjetrit, që pikërisht 10 Nëntori të jetë data e njohjes formale të Pavarësisë së Kosovës dhe që ta kremtojmë gjithmonë ditëlindjen, bashkë me Nënëloken Kosovë!!! Nga dy lapsa të bukur që kishte në xhep, Ramizi më "urdhëroi" që ta merrja njërin - dhuratë nga Ai, në takimin tonë të parë, por shumë të këndshëm dhe të paharruar, edhe për vendimin që ditëlindjen ta kremtojmë bashkë (edhe me Nënëloken). Ishin që të dy lapsat shumë të mirë, prandaj nuk e kisha lehtë të zgjidhja. Më në fund zgjodhi Ramizi vetë dhe ma dha më të mirin - lapsin kuqezi!!! I thashë ai, normalisht t'i bëjë raportet nga këto manifestime të bukura për kombëtaren «Bota Sot», por të mos më "akuzojë" për ndërhyrje në "territorin" e tij veprues, se edhe unë, pak më vonë do t'i dërgoj mbresat e mia emocionale, nga udhëtimi i paharruar me Dom Lushin dhe nga kënaqësia në kremtet e mëdha të bashkatdhetarëve në München.

Është një dashuri e madhe që na tërheq kah atdheu !!!

Gjatë takimeve të mbrëmjes së të shtunës, që të dy me Pashkun, shfrytëzuam rastin të bisedojmë edhe me shumë të rinj, të cilët ishin lodhur me përditshmërinë mërgimtare dhe kërkonin se ç'mund të bënin për tejkalimin e monotonisë dhe për "shërimin" e shpirtit, duke bërë diç të vlefshme për atdheun, për popullin - për vetëveten. Që të mund të vënim diç konkrete në vijën e bashkëpunimit të koordinuar dhe të harmonizuar, ne u kërkuam mundësinë e një takimi brënda të dielës së 19 majit. Pa hamendje u muar vendimi: takohemi nesër në ora 10, në zyret e selisë së Misionit Katolik Shqiptar.

Kur mbërrijtëm aty, të shoqëruar nga Augustin Ballabani, i cili që në mbërrijtjen tonë në München, na e "bllokoi" veturën tonë në një vendpaking dhe na shoqëronte me makinën e tij, në ora 9.45 i gjetëm tek na prisnin buzagaz mbi 30 veprimtarë, nga gjeneratat e reja, të cilët përfaqësonin shoqata të ndryshme nga Bavaria. Të gjithë na uruan për themelimin dhe legalizimin e Qendrës Koordinuese «Albeuropa» dhe na thanë se bashkëpunimi i koordinuar veç është i filluar me këtë pjesëmarrje tonën në manifestimet e tyre të këtyre dy ditëve. E vërteta ishte siç thonin ata! Vërtetë ishte një bashkëpunim i filluar, sepse që nga fillimi, kryesitë e shoqatave shqiptare që merrnin pjesë në këto manifestime, na kërkonin t'u thonom se kur do të ketë ndoj organizim të tillë në Itali dhe të vinin edhe ata.

Më shumë se të gjithë të tjerët ka folur Engjëll Ballabani, i cili ka paraqitur shumë ide të bukura dhe të realizueshme të një bashkëpunimi të mirëfilltë. Ai kërkoi që në prag të jubileut të madh të tyre, të 30 Vjetorit të themelimit e të punës (1974 - 2004) të ftohet për një turne nëpër Europë Shoqëria Kultutore Artistike «Zëri i Karadakut» nga Stublla, të cilët nuk kërkojnë shifra parashë, as komercializim shfaqjesh, por na shmallin me muzikë të bukur burimore. Mandej ka propozuar organizimin e takimeve të përbashkëta kulturore (në vende të ndryshme), me orë letrare, festivale, gara sportive, ekskursionme... Le të organizohemi edhe me pjesëmarrjen e shoqatave tona kulturore në solemnitetete dhe festivalet kulturore që organizohen në atdhe - në Shqipëri, në Kosovë, në IRJ të Maqedonisë, në Kosovën Lindore, në Mal të Zi, pastaj edhe në Amerikë, në Australi...

- Po kah po të vijnë gjithë këto ide të bukura o Adash - i thashë pak si me shaka. "Më besoni, nuk më duket vetja aq i mençur, por është dashuria e madhe për atdheun dhe për kombin tonë të mrekullueshëm që m'i grumbullon gjithë këto ide të bukura!" - ma kthei plot shend e verë Engjëlli.

Sapo u tregova për kremten e madhe që më 7 e 8 qershor, kanë organizuar bashkatdhetarët tanë, të prirë nga profesori i nderuar dhe i dëshmiuar me veprimtari atdhetare - Astrit Leka, në Gjenevë në 125 Vjetorin e Lidhjes Shqiptare të Prizrenit, që të gjithë na thanë se janë të gatshëm të vijnë dhe të shmallen dy ditë të plota, me bashkjëkombasit që do të vijnë atje nga të gjitha pjesët e botës!!! Ato dy ditë - u thashë - Gjeneva nuk do të jetë vetëm seli e Kombeve të Bashkuara, por do të jetë edhe seli e Shqiptarëve të Basshkuar, në dashurinë e madhe për Nënëloken Shqipëri !!!

Mesha Solemne përmbylli me bekime këto dy ditë gumëzhitjesh shqiptare në München

Në ora 12.30 në kishën kushtuar 12 apostujve, përplot të mbushur me shqiptarë, filloi Mesha Solemne e bashkëçelebruar nga: Dom Lush Gjergji, Atë Anton Nua dhe Dom Pashk Dani. Edhe në këtë meshë figura qendrore -. Dom Lushi, me predkun e tij kushtuar mrekullive të Gonxhes së Mrekullueshme Shqiptare, të Nënës së Njerëzimit me halle, që tash po shenjtërohet edhe zyrtarisht - Nënës Tereze, ka zbutur zemrat e ndezura në mall të qindëra bashkatdhetarësh, që mbi 70% ishin të besimit mysliman. Edhe nga elteri Dom Lushi i ka porositur të pranishmit: "Motra e Vëllezër, nëse duam të jemi bija e bij të devotshëm e të çmueshëm të Nënëlokes Shqipëri, duhet që në çdo veprimtari të përditshme, kudo që jemi, të hyjmë me dashuri të zjarrtë për te, sikur dashuria e Nënës Tereze për të sëmuarit e të lënit që u shërbente dhe për njerëzimin mbarë!!! Kështu e rimëkëmbim, e këndellim Nënëloken Shqipëri, që e nxehur nga dashuria jonë drejtohet dhe si nuse e re vallëzon bashkë me ne në vallen e dasmës së jetës së re, që do të na vijë, bashkë me vlerat e civilizimit të mrekullueshëm e të shembujve tradicionalë të baballarëve e të gjyshërve tanë, bashkë me vlerat e Besës së Madhe, të dashurisë së mirëfilltë, që tani i përkujtojmë - edhe në 300 Vjetorin e Kuvendit të Arbërit, edhe në 125 Vjetorin e Lidhjes së Prizrenit, edhe në vitin e Lumturimit të Nënës Tereze!!!" Edhe gjatë predkut në këtë meshë përmbyllëse, me bekime të veprimtarive shqiptare në München, Dom Lushi u ndërpre shpesh, me duartrokitje të gjata frenetike. Dom Lushi, me shumë entuziazëm ka folur edhe për projektin madhor në Kosovë - për ndërtimin e Tempullit të Lirisë - «NËNA TEREZE», që shpresojmë të fillojë sivjet, si edhe të Katedralës në Prishtinë, kushtuar shenjtëreshës sonë - Gonxhe Bojaxhiu-t - Nënës Tereze.

Edhe një herë tjetër i privilegjuar: me Dom Lushin me arkitektin Umberto Trenta dhe me deputetin Tomë Hajdaraj, duke ia paraqitur kryetarit Rugova projektin e Tempullit të Lirisë «NËNA TEREZE»

Mbas përfundimit të meshës, më shumë se një orë gumëzhitje shqip, në oborr të kishës - shaka, përqafime, fotografime për kujtim... Në qendër të vëmendejes ishte - kush tjetër, nëse jo Dom Lushi?!!! Njëri që kishte ardhur nga Shtutgarti, vetëm ta takojë Atë i tha: "Dom Lush, kam menduar se nuk është lehtë të bisedosh me Ty, por paskam qenë i gabuar, sepèse tash po më duket vetja sikur të ishim shokë të pandashëm mbi 20 vjet!". Dom Lushi, buzagaz ia kthei: "Nuk jemi shokë nga 20 vjet, por jemi vëllezër që nga lindja, mbi 50 vjet, o Hajdar i dashur!" dhe e përqafoi fuqishëm Hajdarin. Duartrokitje edhe në oborr të kishës.

Një pasdite gazmore që njomi zemrat mërgimtare me të qeshura që s'harrohen kurrë

Rreth orër 14.30 u shpërndamë nga oborri i kishës së 12 apostujve. Dom Lushi shkoi me kolegët e tij, për të drekuar në Misionin Katolik Shqiptar, kurse ne shkuam në vizita nëpër familjet e farefisit, që në München janë bukur shumë. Kudo që ishim, të rinjtë "detyroheshin" të rrinin në këmbë, sepse ishin shumë që për të na nderuar, na rrinin gjithnjë afër. Drekuam te Franë Ballabani. Shakatë, që na sillnin storie që nga jeta jonë fëmijënore, na bënin të qeshnim aqë shumë, saqë duhej mbajtur brinjtë me të dy duart.

Nëse nuk do të shkonim të gjithë "t'ia pinim një kafe" Gjergj Zefi do të prekej rëndë, prandaj rreth orës 16 u gjetëm në banesën e tij. Prapë shakatë, të qeshurat nuk kishin kufinj!!! E njëjta gjë edhe në banesën e Zef Ballabanit. Të rinjtë që e kishin programuar një turne sportiv, për këtë pasdite, e shtynë atë për një javë më vonë, vetëm pse kishin dëshirë të shmalleshin me ne dhe të mësonin shumë gjëra që nuk i kishin përjetuar si ne, në jetën tonë fëmijënore!!!

Rreth orës 18 na ftuan të shkonim se Dom Lushi kishte mbërritur te Frana, prej nga do të niseshim për Itali. Shkuam atje. Ishin të rinjtë që nuk na lejuam të nisemi menjëherë. Pas shakave dhe të të qeshurave të gjata, mbi 40 minuta, edhe me Dom Lushin, rreth orës 18.40 u nisëm.

Me njerëzit e mi dhe me biseda të frytshme nuk lodhem kurrë !!!

Sapo u nisëm i thashë: - Dom Lush i dashur, e di që je i lodhur, por nuk do të të lë të pushosh, sepse deri në Bergamo do të bisedojmë papushuar! Pa më lënë të vazhdoja arsyetimin, ma kthei: "Bisedojmë i dashur, pa merak, sepse me njerëzit e mi dhe me biseda të frytshme nuk lodhem kurrë!" Udhëtimi i gjatë, deri në ora 01.30 m'u duk se kaloi për pak minuta, sepse bisedë pas bisede, fjalë pas fjale, vetëm kur e pamë vetin në Bergamo. As në kufinj (Gjermani/Austri, Austri/Zvicër, Zvicër/Itali) nuk na ndaloi kush.

Biseduam për shumë çështje madhore, për ato që duhet të merren e të mbarohen me përparësi. "Ajo që duhet ndërtuar menjëherë, pa pritur as orë e le më ditë e muaj, është dashuria për Atdheun, për Kombin, dashuria për njëri-tjetrin dhe për njerëzimin mbarë" - e përsëriti disa herë Dom Lushi, duke shtuar: "Dashuria nuk ndërtohet as nuk mund të jetë rezidente në zemrat tona, nëse aty mungojnë ndjenjat e faljes. Pa të falur nuk ka dashuri! Kështu na mësone edhe Nëna Tereze, prandaj duke ndjekur porosinë e saj, i falim fajtorët dhe e mbjellim dashurinë e mirëfilltë në zemrat tona! Me farën e dashurisë së rritur në zemrat arbërore, mbjellim pastaj shumë të mira në Atdheun Tonë dhe e gëzojmë Nënëloken Shqipëri!" thotshte Dom Lushi, i cili vërtetë nuk u lodh në asnjë çast nga biseda e gjatë, me plot pyetje që i bënim, sa unë sa Pashku.

Ju që jeni të privilegjuar, shfrytëzojeni rastin

e bashkëveprini me vëllezërit arbëreshë, në të mirë të kombit - në të mirë të mbarë farës arbërore

Ai disa herë na e ripërsëriti faktin se ne mërgimtarët në Itali jemi të privilegjuar, duke i pasur afër vëllezërit arbërshë, me të cilët mund të organizojmë dhe të realizojmë shumë veprimtari, që do të shënonin faqe të arta në historinë tonë kombëtare. Ai e pëlqei shumë paraprojektin e Qendrës "Albeuropa" për organizimin e ekskursioneve të bashkësive shqiptare, nëpër vendbanimet arbëreshe dhe kurorëzimin e tyre me veprimtari të përbashkëta kulturo-artistike e sportive. Na këshilloi që ekskursione të tilla të organizohen edhe në mes bashkësive shqiptare në vende të ndryshme, atëherë kur janë pushime dy-tri ditëshe, me rastin e ndoj feste - psh. grupe nga Italia të shkojnë në Gjermani, në Zvicër a gjetiu, grupe nga Zvicra, Gjermania, Franca, Austria... të vijnë në Itali, apo të shkojnë në Suedi, Belgjikë... duke shkuar gjithnjë me një koordinim të përbashkët dhe të harmonishëm.

"Me rastin e lumturimit të Nënës Tereze, më 19 tetor 2003, për shkak të regjimit të vizave hyrëse, nga Atdheu mund të vijnë pak shqiptarë në Sheshin e Shën Pjetrit në Vatikan, kështuqë ju takon ju në Itali dhe në vende të tjera, që të organizoheni dhe në atë Ditë të Madhe, në Vatikan të jeni dhjetëramijëra! Barra kryesore e këtij organizimi u takon ju në Itali, bashkë me vëllezërit arbëreshë!" - ishte kërkesë këmbëngulëse e Dom Lushit.

Ardhmëria e Kosovës është ajo që e ndërtojmë ne -

bashkimin kombëtar e poërjetojmë që nga dita e integrimit në Bashkimin Europian

Me modesti na shpjegonte për takimet e tij me personalitete kombëtare e ndërkombëtare - me kryeadministratorët e Kosovës (Kushner, Hakerup e Shtajner), me kryetarin Rugova, me kryeminstrin Rexhepi, me kryeparlamentarin Daci, me Kofi Ananin, me gjeneralë e diplomatë ndërkombëtarë, por edhe me njerëz të thjeshtë e nevojtarë. Ne na interesonte të mësonim diç konkrete për ardhmërinë e Kosovës, që Dom Lushi mund të na thoshte, nga përvojat e tij nga takimet me personalitete politike e diplomatike. "Ardhmëria e Kosovës është ajo që e ndërtojmë ne. Nëse ne i bindim ndërkombëtarët se dijmë të qeverisim dhe të rrojmë me normat dhe rregullat e demokracisë, nëse e çrrënjosim krimin nga tokat dhe nga zemrat tona, nëse nuk e kursejmë mundin as kohën tonë për të mirën tonë, atëherë ardhmëria e Kosovës dhe e mbarë Shqipërisë - ardhmëria jonë, pra e mbarë kombit shqiptar, do të jetë e ndritur dhe joshëse për të gjithë! Unë kam bindjen se Kosova do të integrohet, pa u vonuar në Bashkimin Europian, si njësi e mvetësuar, pra - si shtet i pavarur! Me integrimin në BE të të gjitha trevave shqiptare, kufinjtë përgjatë tokave tona do të mbesin vetëm në faqet e historisë dhe në kujtesën tonë, pra do të zhduken praktikisht - çka nënkupton bashkimin praktik të shqiptarëve!" - na tha më në fund - pak para se të mbërrinim në Bergamo, Dom Lushi.

ENGJËLL KOLIQI