Mirė se erdhe...Benvenuto...
ARBITALIA 
Shtėpia e Arbėreshėve tė Italisė
La Casa degli Albanesi d' Italia  
 
 

SHQIPTARI QĖ DO TĖ HAPI GARAT OLIMPIKE NĖ GREQI

Pėrgatiti: Lirio Nushi

Athinė, Mars 2004

Komosioni i Grupit Ndėrkombėtar Kritikės nė Konkursin Ndėrkombėtar “Dhmitris Mitropulos”, me kryetar tė saj zt. Cesare Mazzonis  veēoi ndėrmjet shumė kandidatėve nga e gjithė bota

Shqiptarin VASIL TOLE, i cili me OPERAN “EVMENIDHES” fitoi ēmimin e parė tė kompozitorit dhe tė libretit mė tė mirė vepėr e cila DO TĖ HAPI GARAT OLIMPIKE NĖ ATHINĖ.

OPERA “EVMENIDHES” do tė ekzekutohet dy herė, nė qershor 2004, nė vendin e olimpit tė lashtė, nga ku do tė bėhet HAPJA E FILLIMIT TĖ OLIMPIADĖS 2004.

Prof. As. Dr. Vasil Tole ėshtė kompozitor dhe anėtar i kėshillit ndėrkombėtar tė muzikės (imc) Unesco, Drejtues i ruajtjes sė fondit tė kulturės kombėtare pranė Ministrisė sė Kulturės sė Shqipėrisė.

Ndėrmjet 205 kandidatėve dhe 40 vendeve pjesmarrėse, pėr tė dirigjuar Operan “Evminidhes” tė kmpozitorit shqiptar Vasil Tole , vendin e pare mbas konkurimit e ka fituar turku Alpaslan Ertüngealp.

Mbi 80 interpretues nga e gjithė bota kanė konkuruar pėr tė kėnduar nė rolet e para nė operan “Evminidhes”.

Opera do tė ekzekutohet nga “Orkestra ton Hromaton”. Tė drejtėn pėr organizimin e saj e ka fituar skenografi (skenaristi) me famė botėrore Jannis Kokkos.

Gjithė vepra nė tėrėsi ka marrė emrin “Opera tis Gjis” (Opera e Tokės) e cila do tė drejtohet nga njė komision gjeneral ndėrkombėtar nėn drejtimin e zt. Cesare Mazzoni.

«Όpera e Tokės» ėshtė njė projekt i Ministrisė sė Kulturės Greke e cila nė bashkėpunim me “Orkestra ton Hromaton” dhe “Megaro Musikis” sė Athinės ka pėr qėllim krijimin e njė vepre tė re pėr egzekutim nė hapje tė olimpiadės 2004. Ajo e mori emrin “Opera e Tokės” sepse nė tė do tė marrin pjesė rreth 200 artist e muzikant nga e gjithė bota.

Nė kufijt e konkurencės kanė bashkėpunuar personalitete tė mėdhaja sikurse Luciano Berio, George Crumb dhe Sir Neville Marriner.

DY FJALĖ PĖR OPERAN “EVMINIDHES”

Nė tė vėrtetė kjo ėshtė njė tragjedi e cila vjen nga Mitologjia Greke. Ka si subjekt dhe personazh kryesor Orestin, djalin e luftėtarit Agamemnonas i cili i larguar nė luftė pėr njė kohė tė gjatė kish lėnė vetėm djalin e tij Orestin dhe gruan e tij Klitemistra-n e cila pas njė mungese tė gjatė tė tė shoqit krijon lidhje dashurie jashtė kurore. I biri i saj Oresti e vret tė ėmėn pėr kėtė pabesi tė saj ndaj atit tė tij.

Mbas kėtaj atė e ndjekin ngado Pėrbinshat e Fajit tė ashtėquajturit Errinias.

Oresti largohet pėr tė gjetur prehje dhe qetėsi nė vendin e quajtur Dhelfus. Nė afėrsi tė vendit tė shenjte  tė quajtur “Jeros Omfalos” (Kėrthiza e Shenjtė, ose qendra e botės siē i thoshin grekėt e lashtė). Gjatė kėsaj rruge Orestin e mbron nga Pėrbinshat Errinias vetė perėndiu Apollon. Me ndihmėn e Ermu-s ai e dėrgon atė tek Athinaja ku njė gjykatė e krijuar prej qytetarėsh gjykatės dė ta shfajėsojnė atė me urdhėr tė zotit pėr krimin e vrasjes sė nėnės sė tij. Por shpirti i sė jėmės (Klitemistras) zgjon pėrbindshat Errinias tė cilėt turren pėr ta ndėshkuar Orestin, i cili shkon tė fshihet nė naosin e Paladhos nė ndanė tė Akropolit tė Athinės. Aty perėndesha Athina e Athinės e mbron atė nga Pėrbinshat Errinias. Cakton njė gjykatė nga pjesėtarė tė zgjedhur tė cilėt u betuan tė gjykojnė me formėn mė tė drejtė. Bėhet gjyqi. Pėrbindshat e Fajit Errinias duan qė Oresti tė ndėshkohet sepse vrau nėnėn e tij, por Oresti thotė se ka vepruar me tė drejtė. E vrau qė tė shlyej turpin dhe padrejtėsinė qė ju bė babit tė tij. Votat e gjykatėsve luhaten, dhe nė fund Oresti fiton pafajėsinė me votėn e Athinas. Pėrbinshat e Fajit Errinies shndėrrohen nga Athinaja nga Errinias nė “EVMINIDHES”, pra nė tė mirė, mbrojtės.

Pėrgatiti: Lirio Nushi

Athinė: Mars 2004

priru / torna