Mirė se erdhe...Benvenuto...
ARBITALIA 
Shtėpia e Arbėreshėve tė Italisė
La Casa degli Albanesi d' Italia  
 

Rrethi - L’Arcobaleno di  Nicola  Bavasso

 
13
 

Lungro, i tesori   della  Cattedrale

 

Te qo javė ju propozomi tė zbuloni veprat artistike dhe arkitektonike ēė ndodhen nė Arbėri. Vera, stina e bukur, pėr ne do tė jetė edhe njė udhėtim gjatė katundevet arbėreshė ēė dėshmojnė pasurinė kulturore ēė kanė, jo vetem me tradita e gjuhė, por edhe me qisha, muze e pėllese ēė janė pjot histori.

Sot ju ftomi tė vizitoni monumentin ēė dėshmon besėn bizantine nė Itali. Katedralja e Shėn Kollit nė Ungėr ėshtė bashkė vendi e traditės fetare grek-bizandine mė i rėndėsishėm i Arbėrisė, edhe probabilisht mė e bukura bazilikė bizandine nė Itali. E stisur nė vitin 1721 qisha qe e mbaruar nė vitin 1825. Bazilika qe e ngrėjtur katedral nė vitin 1919 kur papa Benedetto XV  themeloi Eparkinė. 

Te qisha  ndodhen vepra artistike shumė tė vlefshėm. Tė punojnė atje mbrėnda dhe tė e pasurojnė me motive bizantine navatat, ikonostasinė edhe kupolėn, erdhėtin artistra nga shumė vende: Maqedonia, Greqia, Shqipėria; por edhe autore italianė si G. Talarico, G.Conti, A. Ranocchi,  vunė duar te kryekisha.       

K. Tsitlavidis,  J. Droboniku, T. Charalambos, T. Gregorio realizuanė mozaike tė ēuditshėm, ikona tė mrekullueshėm  dhe piktura tė bukura ēė bėjnė katedralėn e Ungrės njė shėmbull  shumė i veēant tė artit bizandin nė Itali. Qisha s’ėshtė vet faltorja kryesore e Eparkisė sė Ungrės por ėshtė edhe muze i artit dhe dėshmor e besės dhe e traditės artistike lindore. Sigurisht dyert tė bronztė, tė realizuar nga njė skulptor kalabrisė i ri dhe shumė i vlefshėm si G. Talarico, janė njė shėmbull i vetėm skulpturės bizandine nė Itali. Mosgjakun janė dyer me altoreliev kėshtł tė mrekullushėm dhe tė bukura ēė tregojnė  skena e vangjelit, tė gjellės sė Zotit Krisht edhe skena tė shėn Kollit.  Kush do tė njoh artin bizandine nė Itali, sigurisht s’mund mos tė vizitonj katedralėn e Shėn Kollit nė Ungėr.

 

 

Un invito a scoprire i tesori dell’Arbėria. Vi proponiamo di visitare uno dei monumenti dell’arte bizantina: la cattedrale S. Nicola di Mira a Lungro che č una delle basiliche pił belle d’Italia. Iniziata nel 1721, la chiesa venne ultimata nel 1825. L’edificio venne eretto a cattedrale nel 1919 quando papa Benedetto XV istituģ l’Eparchia greco-bizantina di Lungro.

La cattedrale custodisce opere di pregevole fattura. Illustri artisti greci, macedoni, albanesi e italiani come  K. Tsitlavidis,  J. Droboniku, T. Charalambos, T. Gregorio, G. Talarico, G.Conti, A. Ranocchi, hanno impreziosito la basilica con mosaici, icone, tele ed affreschi. L’edificio oltre ad essere centro di spiritualitą bizantina, č una vera e propria galleria d’arte. In particolare vi segnaliamo le tre porte bronzee realizzate in altorilievo dall’artista calabrese G. Talarico che costituiscono un “unicum”  di scultura bizantina in Italia. Coloro che vogliono conoscere  i tesori dell’arte bizantina non possono non visitare la cattedrale di Lungro.

 

Rubrica pubblicata Venerdģ 9 Luglio 2004 su “Tracce” pagine culturali del quotidiano “LA PROVINCIA COSENTINA”