Mirė se erdhe...Benvenuto...
ARBITALIA 
Shtėpia e Arbėreshėve tė Italisė
La Casa degli Albanesi d' Italia  
 

Rrethi - L’Arcobaleno di  Nicola  Bavasso

 
35
 

Un Osservatorio per le minoranze

 

Dica javė prapė te komiteti krahinor i pakicavet u fol pėr themelimin e istitutevet pėr kulturėn arbėreshe, grekanike e oēitane. Diskutimi qe i rreptė por edhe paradoksal sepse atje nėng u fol si kanė tė organizohen kėto struktura por mė shumė si kanė tė ndahen tė hollat me shkakun se mbrėnda vitit krahina ka dėtyrėn tė pengonj turrest se t’hapen istitutet. Edhe ndė atė rast, u pa se rolet e qėllimet janė pak tė qartė. S’u ndjua kush ka tė shqyrtonj projektet ēė paraqiten edhe mosnjeri di si kėta projekte kanė tė bėhen. Njė shėrbes ėshtė i qartė: ligja krahinore s’jep financime per projekte se tė hollat ēė janė, i venė istitutevet. Ndėse kjo situatė vazhdon s’mund krijohen elementet pėr njė zhvillim i drejtė. Duhet kujdes sepse sot nė Kalabri situata pėr pakicat s’ėshtė e mirė si kish tė ish. Komiteti krahinor kėshtu si ėshtė mund realizonj vėrteta pak. Duhet se t’organizohen shėrbiset mirė edhe duhet se tė respektohen rolet. Bashkėpunimi qėndron gjithėmonė mėnyra mė e mirė se tė punohet me kujdes. Sot ėshtė shumė nėvoi se tė bėhet njė strukturė ēė ruan situatėn nė aspekte kulturore, didaktike, soēale edhe ekonomike. Duhet njė observator pėr minoritet pėr tė analizonj mirė situatėn e shkollavet, popullsia e saj, pėrqindja e nxėnesvet ēė zhgjedhin tė xėnė gjuhėn mėmėtare, duhet njė strukturė shkencore tė realizonj vegla didaktike, botime dixhitale e turistike edhe prodhime radio-televizive. Duhet njė observator i mirė tė kėshillon fillelet udhėzuese se tė shfrytėzohen financimet edhe mundėsitė ēė ligjat japin. ėshtė shumė i rėndėsishėm se tė krijohen njė grup shkencor ēė ruan edhe zhgjidhin problemet ēė pundarėjnė  zhvillimin e pakicavet.

 

 

Recentemente si č discusso della costituzione degli istituti di cultura arbėreshe, grecanica ed occitana. Il dibattito č stata serrato e per certi versi paradossale poiché i componenti del Co.Re.Mil, hanno dovuto ripartire le somme dei succitati istituti senza accennare alla gestione degli stessi. C’č molta confusione ancora sui ruoli del comitato e sul metodo da seguire per la realizzazione dei progetti. Una cosa č certa: la legge regionale non ha la copertura adeguata per finanziare i progetti che si intendono realizzare. Se la situazione non cambia il comitato potrą fare ben poco per le minoranze calabresi. Anche in questa occasione si č evidenziata la necessitą di costituire un osservatorio che possa monitorare le realtą alloglotte al fine di suggerire alle strutture regionali ed alle istituzioni, dove e come intervenire sfruttando le leggi esistenti. Per dare una svolta e non perdere ulteriori opportunitą, risulta prioritario creare un gruppo scientifico di riferimento che possa concretamente tracciare le linee guida da seguire per favorire lo sviluppo delle minoranze.

 

Rubrica pubblicata Sabato 11 Dicembre 2004 su “Tracce” pagine culturali del quotidiano “LA PROVINCIA COSENTINA”