Mirė se erdhe...Benvenuto...
ARBITALIA 
Shtėpia e Arbėreshėve tė Italisė
La Casa degli Albanesi d' Italia  
 

Rrethi - L’Arcobaleno di  Nicola  Bavasso

 
39
 

Senza lingua e  voce

 

Mė shumė se gjymsa e shkollavet arbėreshe tė provinēės sė Kosencės simbjet do tė qėndrojnė pa mėsimin e gjuhės mėmėtare. Ky ėshtė lajmi i rėndė ēė bie si njė kėmborė nė lipė pėr studente dhe mėsuese tė Arbėrisė ēė s’mund vazhdojnė tė xėnė tė shkruajnė e tė djovasin gjuhėn edhe tė shėrbejnė pėr mbrojtjen e kulturės arbėreshe. Ministria e arsymit botoi tė dhėnurat edhe sėndoi  financimet pėr aktiviktetet lidhur me ruajtjen e gjuhės e ka numrat vijnė pak lajme tė mira.  Studentet e shkollavet tė Ungrės, Fermės, Firmozės, Shėn Vasilit, Spixanės, Shėn Murtirit, Shėn Bendhitit, Marrit, Qanės, Mungrasanės e tjerat, s’mund tė xėnė pėr kėtė vit ēė ka pak u hap, gjuhėn arbėreshe, pse zyrat e ministrisė nėng kosideruan projektet tė paraqitur ka shkollat,  tė mira pėr njė udhė didaktike e drejtė edhe e re. Njė pjesė e madhe e Arbėrisė qėndron kėshtł pa zėr, ėshtė sot pa gjuhė. Ndėse s’jipen financime, ndėse s’janė ndėrhyrje tė mira, ruajtja e kulturės s’mund ketė fuqi, s’mund nisinj zhvillim. Qo situatė ėshtė e rėndė pse ndėse s’mirren shėrime mund kputėn pėr gjithmonė shėndeta, deshirat edhe tė drejtat e njė populli ēė luftoi mė se pesėdhjetė vjet se tė kish ligjė. Edhe njetėr herė nė kėtė rast, ju dha njė vajanė e thatė kulturės arbėreshe njė kopane ēė shkelėn shumė mėsuesė, ēė ndėr kėtą vjet shėrbyen vėrteta mė dashuri edhe kompetencė. Nani ēė dėmi u bė, gjithė istitucionet duhet se tė bėjnė njė kundėrshtim tė fort e tė lipin se tė jetė e rispektuar njė e drejtė e rėndėsishme pėr nxėnėsit, pse ėshtė shkruat tek njė ligjė se djelmet e vajzat arbėreshe kanė zhvillojnė aftėsitė e njohjės tue perdorur edhe rrugėn  kulturore mėmėtare. Nani duhet njė veprim vėrteta i fuqishėm.

 

 

Pił della metą degli studenti delle scuole arbėreshe della provincia, quest’anno non potranno studiare la lingua albanese. Questa č la triste notizia che con un suono funesto come una campana in lutto rimbomba per le scuole d’Arbėria negando ad una comunitą linguistico storica riconosciuta, il diritto di far apprendere ai propri figli l’abilitą a leggere e scrivere la propria lingua materna. Il drastico ridimensionamento dei fondi operata dalle commissioni del MIUR  per  la minoranza albanese di Calabria non lascia adito a dubbi. Le scuole di Lungro, Firmo Acquaformosa, San Basile, Spezzano A., San Martino, San Benedetto Ullano, Marri, Cerzeto e Mongrassano, non potranno proseguire le attivitą didattiche tese a salvaguardare la lingua arbėreshe perché i progetti presentati sono stati considerati privi dei crismi atti a perseguire un percorso didattico innovativo. Per quest’anno la situazione č drammatica ma bisogna pur correre ai ripari. Necessita una azione di forza congiunta da parte di tutte le istituzioni deputate. E’ doveroso ridare dignitą alle minoranze per rivendicare un diritto acquisito.

 

 

Rubrica pubblicata su “Tracce” pagine culturali del quotidiano “LA PROVINCIA COSENTINA”  Venerdģ  21 Gennaio 2005